Türkiye, jeolojik yapısı gereği aktif fay hatları üzerinde yer alan bir ülkedir. Bu gerçekle yaşarken, can güvenliğimizi sağlamak kadar, olası bir afet sonrası ekonomik dengemizi korumak da büyük önem taşır. İşte bu noktada DASK (Doğal Afet Sigortaları Kurumu) tarafından sunulan Zorunlu Deprem Sigortası devreye girer.
DASK Nedir?
Halk arasında kısaca "DASK" olarak bilinen Zorunlu Deprem Sigortası, depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olacağı maddi zararları, poliçenizde belirtilen limitler dahilinde nakit olarak karşılayan bir sigorta türüdür.
Devlet güvencesinde olan bu sigorta sistemi, deprem sonrası hayatın normale dönmesini hızlandırmayı amaçlar.
DASK Neleri Kapsar?
DASK, binanızın iskeletini ve yapısal bütünlüğünü korumayı hedefler. Teminat kapsamı, bir binanın şu bölümlerini içerir:
-
Temeller
-
Ana duvarlar
-
Bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar
-
Bahçe duvarları
-
İstinat duvarları
-
Tavan ve tabanlar
-
Merdivenler ve asansörler
-
Sahanlıklar, koridorlar, çatılar ve bacalar
Önemli Not:
DASK, sadece depremin binaya verdiği doğrudan zararları değil; deprem sonucu oluşan yangın, patlama, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının neden olduğu hasarları da kapsar.
DASK Neleri Kapsamaz?
Pek çok kişi DASK'ın her türlü zararı karşıladığını düşünür, ancak bu bir yanılgıdır. Aşağıdaki durumlar DASK kapsamı dışındadır:
-
Enkaz Kaldırma Masrafları: Yıkılan binanın enkazının taşınması maliyeti.
-
Kar Kaybı: İş yerinin kapalı kalması sonucu oluşan gelir kaybı.
-
Taşınır Mallar: Evin içindeki eşyalar, mobilyalar, elektronik cihazlar vb.
-
Manevi Tazminat Talepleri.
-
Bedeni Zararlar: Yaralanma veya vefat durumları (Bu durumlar için hayat ve ferdi kaza sigortaları gereklidir).
-
Kira Mahrumiyeti: Evin kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle oluşabilecek kira kayıpları.
İpucu:
Eşyalarınızı ve yukarıdaki diğer riskleri güvence altına almak için DASK'a ek olarak özel sigorta şirketlerinden "Konut Sigortası" yaptırmanız gerekir.
Neden DASK Yaptırmalıyız?
Zorunlu Deprem Sigortası sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda bir vatandaşlık bilincidir.
-
Güvence: Deprem sonrası eviniz hasar görse bile, yeniden inşa veya onarım maliyetlerini karşılayacak bir maddi güvenceye sahip olursunuz.
-
Yasal İşlemler: Elektrik, su, doğalgaz aboneliklerini açtırmak veya tapu dairesinde alım-satım işlemi yapmak için DASK poliçesi zorunludur.
-
Dayanışma: Ödenen primler bir havuzda toplanır ve afet anında ihtiyacı olan sigortalıların hasarlarının hızla ödenmesini sağlar.
Sigorta Bedeli ve Primler Nasıl Hesaplanır?
DASK primleri sabit değildir; üç ana faktöre göre değişiklik gösterir:
-
Binanın Bulunduğu Deprem Risk Bölgesi: (1. Bölge en riskli, 5. Bölge en az riskli).
-
Binanın Yapı Tarzı: (Çelik/Betonarme Karkas, Yığma Kagir vb.).
-
Dairenin Brüt Yüzölçümü.
DASK, her yıl inşaat maliyetlerindeki artışa göre belirlediği bir "Azami Teminat Tutarı" (maksimum ödeme limiti) uygular. Eğer evinizin değeri bu tutarın üzerindeyse, aradaki fark için ek konut sigortası yaptırmanız önerilir.
Depremi önlemek elimizde olmayabilir, ancak etkilerine karşı hazırlıklı olmak bizim seçimimizdir. DASK, küçük primlerle büyük felaketlerin ekonomik yıkımına karşı en etkili kalkandır. Poliçenizi her yıl güncellemeyi ve yenilemeyi unutmayın; çünkü depremin ne zaman geleceği belli değildir, ama önlem almak her zaman mümkündür.
Yazar: Mehmet Tatar Gayrimenkul Yatırım Uzmanı